Miejsce

Pobierz mapę

Adres: plac Świętojański 1, Wrocław

Leśnica, wrocławskie osiedle o ponad 800-letniej historii, jest położona ok. 12 km na zachód od centrum miasta. Ta dawna wieś uliczna została przyłączona do Wrocławia w 1928 r. na fali największego powiększenia terytorium miasta o kilkadziesiąt wsi i dwa miasteczka. Leśnica była wówczas liczącą ok. 5 tys. osób osadą, zdegradowaną z miasteczka do wsi, i nosiła nazwę Deutsche Lissa.

Wcześniej była wielokrotnie palona w trakcie najazdów i rozmaitych walk. Najpierw spalili ją husyci, a później żołnierze walczący w wojnie 30-letniej oraz wojska Napoleona Bonaparte na początku XIX w. W 1945 r., mimo iż przechodził tędy front walk o Wrocław, Leśnica doznała stosunkowo małych zniszczeń. Jednocześnie od sierpnia 1942 r. działał tu podobóz obozu koncentracyjnego Gross-Rosen.

Leśnica, a dokładnie stojący w niej zamek, była jedną z siedzib śląskiej linii Piastów. Zamek prawdopodobnie został wybudowany w 1132 r. jako niewielki gródek obronny przy trasie do Legnicy. W nocy z 7 na 8 grudnia 1201 r. zmarł w nim księże Bolesław I Wysoki. W 1335 r. zaś, po śmierci Henryka VI Dobrego – ostatniego księcia wrocławskiego, zamek wraz z całym księstwem stał się częścią królestwa Czech. Po tym czasie majątek leśnicki był własnością kolejnych rodów szlacheckich.

Jeden z właścicieli zamku, przybyły z Włoch hr. Horatio di Forno, stał się bohaterem potwornych legend. Hrabiego cechowały fanatyzm religijny i okrucieństwo wobec poddanych. Podobno kazał zabić 50 osób chłopskich za odmowę przejścia na katolicyzm. Miał także zasztyletować w przypływie gniewu swojego służącego za rozlanie kilku kropel wina. Przez stulecia ludność Leśnicy wierzyła, że upiór arystokraty błąka się po leśnickim zamku, wpływając na pogodę oraz stan pobliskiej rzeki Bystrzycy. Nad osobami służącymi w posiadłości, szczególnie pokojówkami, miał się także znęcać syn hrabiego.
Po 1733 r. zamek gruntownie przebudowano w stylu barokowym.

Wkrótce wokół budowli narosła kolejna legenda o rzekomej wizycie króla Prus Fryderyka II, który po zwycięskiej bitwie pod Lutynią w 1756 r. miał wejść do zamku, zaskakując niczego nieświadomych żołnierzy austriackich, którzy w nim kwaterowali. Tę zmyśloną historię rozpropagował i osadził w świadomości społecznej obraz autorstwa Adolfa Menzla.

Konstrukcja przetrwała działania wojenne w 1945 r., a po pożarze w latach 50. zdecydowano o jej odbudowie i przekształceniu w dom kultury. Obecnie działa w nim Dom Kultury OPT ZAMEK.

Pałac w Leśnicy jest charakterystycznym dla architektury Śląska przykładem przekształcenia średniowiecznej siedziby w renesansowy dwór, a następnie okazały barokowy pałac. Budowlę otaczają fortyfikacje bastejowe z XVII w. – w ich przyziemiach najpierw urządzono kazamaty, a na przełomie tysiącleci działa w nich jedna z największych w mieście dyskotek.