Nie jak inne drzewa

Praca Lindi Dedek “Nie jak inne drzewa” to wyraz refleksji nad dwoma gatunkami drzew odgrywającymi ważną rolę w kulturach społeczności zamieszkujących tereny, na których rosną: mpingo (afrykański hebanowiec] w Afryce Wschodniej oraz wierzbą w Europie Środkowo-Wschodniej. W dwuczęściowym filmowym eseju osoba artystyczna śledzi zmiany w postrzeganiu tych gatunków w kontekście lokalnych praktyk kulturowych,jednocześnie skłaniając odbiorcę do namysłu nad rolą sztuki we współczesnych społeczeństwach. Drewno mpingo było wykorzystywane przez społeczność Makonde jako materiał rzeźbiarski długo przed okresem kolonialnym. Wraz z przybyciem Europejczyków rzeźby te stały się przedmiotem handlu, a sama praktyka uległa przemianom pod wpływem narzuconego chrześcijaństwa. W dyskusji na temat statusu sztuki Makonde nie można pominąć tego, że drzewo mpingo ma istotne zna-czenie w dążeniach do sprawiedliwości ekologicznej w postkolonialnej rzeczywistości. Niegdyś cenione przez misjonarzy, turystów i pracowników kolonialnych ze względu na swoją charakterystyczną czarną barwę dziś stało się dobrem rzadkim i kosztownym, a działania na rzecz ochrony mpingo łączone są z nadmiernymi regulacjami ze strony rządu. W drugiej części prezentowanego filmu, pt. Wierzba, Dedek badają relacje między ludźmi, drzewami, rzemiosłem a duchowością. Zrealizowane na

taśmie super 8 mm wideo śledzi powiązania między kształtem wierzby, strukturami przemy-

słowymi oraz ludzkimi i ptasimi technikami wyplatania, przyglądając się tym zagadnieniom na zasadzie luźnych skojarzeń na obszarze Polski, Niemiec, Węgier i Czech. Wierzby, niegdyś dominujące w krajobrazie Europy Środkowej, były używane m.in. w wikliniarstwie – praktyce, która niemal całkowicie zanikła.