Noc; Tachionia

Prezentowane wspólnie filmy Lesi Vasylchenko umieszczają codzienny cykl dobowy w szerszym kontekście historii Ukrainy. Jej praca z 2025 r. przedstawia 100 lat nocy w Ukrainie, łącząc nagrania nocnego nieba z lat 1918-2025. Artystka przekształca liniową chronologię w jednoczesność – wideo zdaje się ukazywać jedną długą, nieprzerwaną noc, w której całe stulecie rozgrywa się równocześnie, w ciągłym przepływie czasu. Dzięki wykorzystaniu nagrań dokumentujących zaciemnienia i bombardowania praca uwidacznia, jak wojna przekształca noc w czas strachu i terroru. Odnosi się w ten sposób do międzypokoleniowego charakteru traumy i jej nieustannej obecności na przestrzeni stulecia konfliktu. W wizji Vasylchenko noc staje się czasem alternatywnych narracji, natomiast światło dzienne kojarzy się z dyskursem oświecenia, racjonalnością i empirycznością. Tytuł drugiego wideo nawiązuje do tachionu – hipotetycznej cząstki poruszającej się szybciej niż światło. Film składa się z sekwencji ponad tysiąca wschodów słońca nad Ukrainą, wygenerowanych przy użyciu Al. Obrazy te – pochodzące z archiwów, reklam, mediów społecznościowych oraz domowych nagrań VHS – obejmują okres od 1990 do 2022 r. Tachionia kompresuje ten historyczny przedział czasowy do jednego wydarzenia, w którym wschód słońca obserwowany jest cyfrowym okiem sztucznej inteligencji.